ปาเลงเก

ปาเลงเก หรือ บาก หรือที่รู้จักกันในสมัยโบราณว่า ลากัมฮะ เป็นนครรัฐมายาซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับแม่น้ำอูซูมาซินตาในรัฐเชียปัสของประเทศเม็กซิโก ห่างจากซิวดัดเดลการ์เมนไปทางทิศใต้ราว 130 กิโลเมตร ปาเลงเกเคยเจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุดระหว่าง ค.ศ. 500–700 หลังจากที่เสื่อมอำนาจลง เมืองถูกปกคลุมไปด้วยป่ามะฮอกกานีและละมุด แต่หลังจากนั้นก็ได้รับการขุดค้นและบูรณะเป็นแหล่งโบราณคดี

ปาเลงเกเป็นแหล่งโบราณคดีขนาดกลาง มีขนาดเล็กกว่าติกัล, ชิเชนอิตซา หรือโกปัน แต่มีสถาปัตยกรรม ประติมากรรม และงานแกะสลักนูนต่ำที่ดีที่สุดที่ชาวมายาผลิตขึ้นบางส่วน ประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ของปาเลงเกได้รับการสืบสร้างจากการอ่านจารึกที่โบราณสถานหลายแห่ง ปัจจุบันนักประวัติศาสตร์รู้ลำดับการครองราชย์ของราชวงศ์ที่ปกครองปาเลงเกในคริสต์ศตวรรษที่ 5 และมีความรู้กว้างขวางเกี่ยวกับการแข่งขันระหว่างปาเลงเกกับนครรัฐอื่น ๆ อย่างกาลักมุลและโตนินาเป็นต้น