Sycylia

Wiosna i jesień to najlepsze pory roku. Dni są ciepłe, morze staje się przyjemne pod koniec wiosny, a zwiedzanie starożytnych zabytków pieszo nie jest uciążliwe. Lato jest upalne i tłoczne na wybrzeżu, a w głębi lądu temperatury są znacznie wyższe niż nad morzem. Zima jest łagodna, ale deszczowa, a niektóre nadmorskie lokale i promy na wyspy kursują według ograniczonego rozkładu. Na szczycie Etny jest zimno przez cały rok.

Sezon klasycznego dramatu greckiego w teatrze greckim w Syrakuzach trwa od maja do lipca. Spektakle wystawiane są o zachodzie słońca w starożytnym teatrze. Zarezerwuj bilet z wyprzedzeniem, jeśli chcesz mieć miejsce siedzące.

• Dolina Świątyń to grzbiet ze starożytnymi greckimi świątyniami w pobliżu Agrigento, na południowym wybrzeżu. Te doryckie świątynie mają około 2500 lat, a Świątynia Zgody należy do najlepiej zachowanych w świecie greckim.
• Etna to jeden z najwyższych czynnych wulkanów w Europie. Na wyższe partie stoków można dotrzeć kolejką linową i podczas wycieczek z przewodnikiem. Dostęp w pobliże kraterów szczytowych zależy od aktywności wulkanicznej.
• Teatr grecki w Taorminie to starożytny teatr z widokiem na Etnę i morze.
• Ortygia to zabytkowe, wyspiarskie serce Syrakuz z wąskimi uliczkami, otoczone ze wszystkich stron morzem. Teatr grecki i Ucho Dionizjusza znajdują się w odległości krótkiej przejażdżki, na terenie parku archeologicznego.
• Kaplica Palatyńska i Katedra w Monreale w Palermo i jego okolicach pokryte są złotymi mozaikami. Stanowią one najlepsze przykłady sztuki arabsko-normańskiej na wyspie.
• Villa Romana del Casale to rzymska posiadłość wiejska w głębi lądu. Jej rozległe posadzki mozaikowe przedstawiają polowania, sportowców i życie codzienne.
• Sito Archeologico di Segesta na północnym zachodzie mieści niedokończoną świątynię dorycką oraz teatr na zboczu wzgórza. Dalej na południe znajduje się Parco Archeologico di Selinunte, rozległe ruiny greckiego miasta nad samym morzem.
• Katedra w Cefalù wznosi się nad nadmorskim miasteczkiem na północnym wybrzeżu. Jej XII-wieczne mozaiki należą do najwspanialszych na Sycylii.

• Spacer z przewodnikiem po Etnie. Dołącz do wycieczki z przewodnikiem po wyższych partiach zboczy. Załóż ciepłe ubrania warstwowe i solidne buty, nawet latem.
• Dramat grecki w Syrakuzach. Daty sezonu znajdziesz w sekcji o terminach wizyty. Latem inne starożytne teatry również organizują koncerty i spektakle.
• Nocny spacer po Stromboli. Wybierz się z licencjonowanym przewodnikiem, aby po zmroku zobaczyć małe erupcje. Przed wyruszeniem sprawdź aktywność wulkanu i obowiązujące zasady wędrówek.
• Zwiedzanie Wysp Liparyjskich. Przemieszczaj się między wyspami wodolotami, popływaj w pobliżu fumaroli na Vulcano i pospaceruj po Salinie.
• Wędrówka wzdłuż wybrzeża w rezerwacie przyrody Zingaro. Szlak biegnie wzdłuż klifów morskich i prowadzi do małych zatoczek idealnych do pływania. Znajduje się on na północno-zachodnim wybrzeżu, między Scopello a San Vito lo Capo.
• Zachód słońca na salinach w Trapani. Płaskie baseny solankowe i stare wiatraki doskonale nadają się do zdjęć w wieczornym świetle.
• Rejs łodzią na Mozia. Krótki rejs promem przez lagunę prowadzi do Mozii, dawnego fenickiego miasta na wyspie.

Większość odwiedzających zatrzymuje się w jednym mieście i wyrusza na jednodniowe wycieczki, aby zobaczyć resztę. Oto najpopularniejsze opcje.

• Z Palermo: do Cefalù jedzie się około 1 godziny pociągiem. Znajduje się tam katedra oraz miejska plaża.
• Z Katanii: Etna znajduje się około 1,5 godziny jazdy samochodem lub z wycieczką. Do Taorminy podróż pociągiem lub autobusem zajmuje około 1 godziny. Wąwóz rzeczny Gole dell'Alcantara leży w pobliżu Taorminy i jest przyjemnym, chłodnym miejscem na spacer latem.
• Z Agrigento: Scala dei Turchi to klif z białego margla nad samym morzem, oddalony o około 30 minut jazdy samochodem.
• Z Syrakuz: do Noto jedzie się około 1 godziny autobusem lub samochodem. To barokowe miasto zostało odbudowane po trzęsieniu ziemi w 1693 roku. Ragusa i Modica znajdują się dalej wzdłuż tej samej drogi.
• Z Trapani lub Palermo: Erice to średniowieczne miasteczko na wzgórzu nad Trapani, do którego można dotrzeć kolejką linową. Saliny w Trapani i Paceco leżą w odległości krótkiej przejażdżki samochodem od miasta. Wyspy Egadzkie znajdują się w zasięgu krótkiego rejsu łodzią z Trapani.
• Łodzią z Milazzo: Wyspy Liparyjskie to wulkaniczne wyspy z gorącymi źródłami, plażami i aktywnym wulkanem na Stromboli. Z północnego wschodu możliwa jest wycieczka jednodniowa, ale warto zaplanować przynajmniej jeden nocleg, aby zwiedzić więcej niż jedną wyspę.

Sycylię najłatwiej zwiedzać regionami.

• Wybrzeże północne i zachód: Palermo jest stolicą i głównym punktem przylotu. Cefalù to najbliższe miasteczko plażowe. Greckie ruiny w Selinuncie leżą na południowo-zachodnim wybrzeżu.
• Wybrzeże wschodnie: Katania to najbardziej ruchliwe miasto z lotniskiem i baza wypadowa na Etnę. Taormina to klasyczny kurort położony nad morzem.
• Południowy wschód: Syrakuzy, Noto i Ragusa tworzą świetną trasę śladami baroku i starożytnej Grecji.
• Wyspy: Wyspy Liparyjskie to najbardziej znana grupa wysp. Wyspy Egadzkie, Pantelleria i Lampedusa to kolejne opcje na plażowanie i wycieczki łodzią.

• Samolotem: Katania (CTA) to najbardziej ruchliwe lotnisko na wyspie i najlepszy punkt wypadowy na wschód, Etnę oraz do Syrakuz. Palermo (PMO) obsługuje północ i zachód. Trapani-Birgi na zachodzie oraz Comiso na południowym wschodzie oferują mniej lotów, w większości tanich linii lotniczych. Katania znajduje się około 4 km od centrum i kursuje z niej autobus wahadłowy Alibus. Palermo leży około 35 km od centrum i ma połączenie kolejowe oraz autobusowe.
• Pociągiem: Pociągi dalekobieżne z Włoch kontynentalnych docierają na Sycylię, przeprawiając się promem przez Cieśninę Mesyńską. Pociągi przyjeżdżają do Mesyny, Katanii i Palermo. Bilety można zarezerwować na stronie Trenitalia.
• Promem: Promy kursują z lądu stałego do Palermo, Katanii i innych portów, w tym promy nocne z Neapolu do Palermo. Szybkie łodzie łączą mniejsze wyspy z Milazzo, Trapani i Palermo.
• Informacje: oficjalny przewodnik turystyczny po Sycylii dotyczący dotarcia na wyspę zawiera więcej szczegółów.

• Pociąg: Pociągi regionalne łączą Palermo, Mesynę, Katanię i Syrakuzy, a także miejscowości na północnym wybrzeżu, takie jak Cefalù. Połączenia są wolniejsze i rzadsze niż na kontynencie, a wiele miasteczek w głębi lądu nie ma stacji kolejowej. Bilety można kupić na stacji lub na stronie Trenitalia.
• Autobus: Kilka prywatnych firm autobusowych łączy główne miasta i wiele mniejszych miejscowości, często szybciej niż pociąg na trasie między Palermo, Agrigento i Katanią. Bilety kupuje się w kasie biletowej lub u kierowcy.
• Miasta: Palermo, Katania i Syrakuzy dysponują komunikacją miejską. Historyczne centra najlepiej zwiedzać pieszo.
• Prom/wodolot: Wodoloty i promy obsługują Wyspy Liparyjskie, Egady i inne wyspy. W sezonie letnim na statkach panuje tłok, a rejsy mogą zostać odwołane przy złej pogodzie.
• Samochód: Samochód to najwygodniejszy sposób na dotarcie w głąb lądu, na południowe wybrzeże oraz do mniejszych stanowisk archeologicznych. Zobacz sekcję dotyczącą jazdy samochodem.

• Czy warto wynająć samochód? Tak, jeśli chcesz zobaczyć wnętrze wyspy, południowe wybrzeże, małe starożytne zabytki lub wioski. W Palermo, Katanii i Syrakuzach samochód jest ciężarem, więc wypożycz go dopiero po opuszczeniu miasta.
• Drogi: Główne autostrady łączą duże miasta. Drogi w głębi lądu są wąskie, kręte i wolne, więc zaplanuj więcej czasu, niż sugeruje mapa. Niektóre autostrady są płatne, a inne bezpłatne.
• Parking: Korzystaj z parkingów na obrzeżach historycznych centrów. Płać w automatach lub parkometrach. Nie zostawiaj bagażu na widoku w samochodzie.
• Ograniczenia: Wiele historycznych centrów posiada strefy ZTL objęte monitoringiem kamer. Przed wjazdem do takiej strefy zapytaj w swoim hotelu, w przeciwnym razie możesz otrzymać mandat pocztą.

Kuchnia sycylijska łączy wpływy arabskie, greckie i hiszpańskie. Warto spróbować arancini (smażonych kulek ryżowych), makaronu z sardynkami w Palermo, pasta alla Norma (z bakłażanem i ricottą) w Katanii, świeżego miecznika oraz kuskusu z rybą w okolicach Trapani. Ze słodyczy skosztuj cannoli, cassaty oraz granity z brioszką na śniadanie latem. Lokalne wina obejmują Marsalę oraz wina uprawiane na zboczach Etny.

W Palermo street food skupia się na starych targowiskach, takich jak Ballarò. W Katanii targ rybny za placem katedralnym to świetne miejsce na obiad. W Ortigii w Syrakuzach warto zjeść w okolicach targu oraz w wąskich uliczkach blisko morza. Wiele restauracji dolicza do rachunku niewielką opłatę za nakrycie (coperto).

Sycylia jest ogólnie bezpieczna dla odwiedzających. Głównym zagrożeniem jest drobna przestępczość w zatłoczonych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targach, w autobusach i w pobliżu dworców w Palermo i Katanii. Nie zostawiaj toreb w zaparkowanych samochodach. W niektórych miastach zdarzają się kradzieże toreb przez osoby na skuterach, dlatego noś torbę po stronie oddalonej od jezdni.

• Upał i słońce: Lato jest bardzo gorące. Pij wodę, unikaj spacerów w południe po otwartych stanowiskach archeologicznych i stosuj ochronę przeciwsłoneczną. Podczas suchych miesięcy letnich mogą występować pożary lasów.
• Wulkany: Etna i Stromboli są aktywne. Przestrzegaj lokalnych przepisów i wskazówek przewodników. Popiół z Etny może czasami zakłócać loty na lotnisku w Katanii.
• Morze: Na niektórych plażach prądy i fale mogą być silne. Zwracaj uwagę na oznaczenia flagowe w miejscach strzeżonych przez ratowników.
• Numery alarmowe: Zadzwoń pod numer 112 z dowolnego telefonu.

Sycylia leży na skrzyżowaniu szlaków Morza Śródziemnego, dlatego władało nią wiele ludów. Od VIII wieku p.n.e. greccy koloniści zakładali Syrakuzy i inne miasta. Ich wspaniałe świątynie wciąż stoją w Dolinie Świątyń i Parku Archeologicznym w Selinuncie. Fenicjanie osiedlili się na zachodzie, a Mozia była jednym z ich wyspiarskich miast.

Rzym zajął wyspę i uczynił z niej swój spichlerz. Mozaiki w Villa Romana del Casale pochodzą z późnego okresu rzymskiego. W IX wieku przybyli władcy arabscy i przekształcili Palermo w bogate miasto. W XI wieku władzę przejęli Normanowie, którzy wznosili pokryte mozaikami kościoły, takie jak Kaplica Palatyńska i Katedra w Monreale, łącząc style arabski, bizantyjski i normański.

Późniejszymi władcami byli m.in. Hiszpanie i Burbonowie. Silne trzęsienie ziemi w 1693 roku zniszczyło znaczną część południowego wschodu, a miasta takie jak Noto zostały odbudowane w stylu barokowym. Sycylia dołączyła do nowo powstałego państwa włoskiego w 1861 roku po wyprawie Garibaldiego z 1860 roku.

Praktyczne fakty o Włoszech w pigułce: